Wat ik elke dag log: 

- totale hoeveelheid slaap volgens de verschillende slaaptrackers (Oura, Sleep Cycle, Fitbit, iHealth) 

- hoeveelheid diepe slaap (eN3: estimated N3) volgens deze apps

- geluidsdruk (in Z-weging) aan het begin van de slaap

- geluidsdruk bij het ontwaken

- windrichting en windsnelheid voor het slapengaan en bij het ontwaken

- dezelfde informatie m.b.t. eventuele dutjes overdag

 

Niet verwerkt in onderstaande tabellen maar wel beschikbaar op de site: spectrogrammen van elke nacht, waarin het constant veranderende geluidsspectrum te zien is. De geluidsmetingen hebben dus betrekking op het geluidsspectrum (uitgedrukt in hertz) en de geluidsdruk (uitgedrukt in decibellen), waarbij ik voor dit laatste de voor windturbines relevante Z-weging toepas: dB(Z).

 

Over deze methodiek, zie Burgerwetenschap onderzoek windmolens

 

Ik ben zelf geen academicus. Wel iemand met een levenslange interesse in biologie, psychologie en neurowetenschap, en ik ben gediplomeerd drogist sinds 2001. Mijn interesse in de fase van diepe slaap hangt samen met mijn interesse in het glymfatisch systeem. Via mijn interesse in meditatie en herselgolven ben ik ook al vele jaren bekend met brainwave entrainment, een mechanisme dat mogelijk een rol speelt bij de beïnvloeding van deltagolven (nodig voor de diepe slaap) door ritmische infrasone drukgolven, aangezien beide zich afspelen in het laagfrequente gebied van zo'n 0 tot 4,5 Hz. Meer over de hypothese vind je hier: Slaaponderzoek met apps

 

Op deze pagina vind je uitsluitend de logbestanden van mijn slaaponderzoek, niet de screenshots en andere bestanden waar deze gegevens op gebaseerd zijn, noch enige interpratieve uitleg. Al die gegevens en mijn commentaar vind je op de individuele pagina's van dit onderzoek:

 

https://www.hilding.nl/slaaponderzoek-vanaf-25-december

https://www.hilding.nl/slaaponderzoek-vanaf-19-januari

https://www.hilding.nl/slaaponderzoek-vanaf-27-januari

https://www.hilding.nl/slaaponderzoek-vanaf-25-februari

https://www.hilding.nl/slaaponderzoek-vanaf-25-maart

 

Ik ben de logs gaan nummeren vanaf 7 januari, omdat ik vanaf 6 januari de Oura ring ben gaan dragen en ik daarmee de technische basis van dit vooronderzoek compleet had (meetmicrofoons, programma's etc.). Het onderzoek was toen al drie maanden aan de gang (oktober, november, december 2025), maar wat de apparatuur en methodologie betreft bevond het zich toen nog - bij nader inzien - in een experimentele fase. Log #1 verschijnt halverwege de pagina Slaaponderzoek vanaf 25 december.

 

Deze logs werkten toe naar het al in december geplande experiment in de Belgische Ardennen, dat van 31 maart t/m 6 januari zou gaan plaatsvinden. Doel van het "Ardennen-experiment" was mijn slaap in Bellingwolde (omgeven door Nederlandse en Duitse windparken) te vergelijken met mijn slaap in een windmolen-vrije omgeving. Het Ardennen-experiment - uitgevoerd op Camping du Pouhou nabij La Roche, met slechts 5 Nordex turbines op zo'n 16 km afstand - begint vanaf log #82 (de ochtend van 1 april), waarbij vooral logs #83, #84 en #85 belangrijk zijn, omdat ik die drie nachten in de afgelegen Mirador hut heb geslapen. De overige drie nachten (log #82, #86 en #87) sliep ik in de "Hut van Leon", waar het (vracht)verkeer tussen La Roche en Marche helaas duidelijk te horen was. De drie nachten in de Mirador hut voldeden beter aan wat ik oorspronkelijk voor ogen had, al was ook deze locatie door het intensieve vliegverkeer niet ideaal. Desalniettemin een zeer interessant resultaat, vooral de eerste nacht (log #83) waarin ik al mijn eerdere slaaprecords met een ruime marge verbrak: 105 minuten diepe slaap (volgens Oura) in plaats van de gebruikelijke 50 tot 85 minuten. Dit ondanks de lichte vorst die nacht. De Mirador hut heeft geen verwarming en is absoluut niet geïsoleerd: het is feitelijk een uitkijktoren met een bed er in. Het dak is van plexiglas: hartstikke leuk voor vogel- en sterrenkijkers, maar beslist geen buffer voor het geluid van de vliegtuigen. De hut bevindt zich op zo'n 100 meter afstand van de Pouhou, het kabbelende beekje dat door de camping slingert.

Ik heb zojuist log #91 ingevuld. Nog even en we hebben dus zo'n 100 nachten om met elkaar te vergelijken.

 

Vóór mijn vertrek naar de Ardennen had ik de gegevens al eens met elkaar vergeleken, maar er bleek geen correlatie te zijn tussen slaapkwaliteit en windsnelheid of geluidsdruk: harde wind had niet voorspelbaar een lage eN3-score ten gevolg, en weinig wind zorgde niet voorspelbaar voor een hoge score. ALS windparken de diepe slaap inderdaad onderdrukken of verstoren, dan doen zij dit waarschijnlijk ongeacht de windsnelheid, zolang de rotorbladen maar ronddraaien. Het Ardennen-experiment doet vermoeden dat afstand tot de windparken veel relevanter is, en met afstand doel ik dan op tenminste 10 kilometer, afhankelijk van om hoeveel turbines het gaat. In de provincies Groningen en Drenthe heb ik geen dorp gevonden waar het windmolengeluid niet meetbaar is. Ook in andere provincies waar ik afgelopen half jaar doorheen ben gereden, heb ik het infrasone geluid overal kunnen meten. Een reisje naar de Ardennen was daarom de enige manier om mijn hypothese te testen. Ik zal niet zeggen dat mijn hypothese bevestigd is, maar wel dat deze aannemelijker is geworden, en beslist vervolgonderzoek verdient, idealiter met EEG/PSG, in een beter geïsoleerd gebouw, en uiteraard met meer proefpersonen.

 

De logs en afbeeldingen van het Ardennen-experiment zijn te vinden op de pagina Slaaponderzoek vanaf 25 maart.

 

Op deze locatie (aan de rand van Bellingwolde, nabij de Duitse grens) ligt de algemene geluidsdruk in A-weging tussen de 37 en 38 dB(A). Wanneer de dB(Z) dus 57 dB is, dan gaat het om zo'n 20 dB dat door de A-weging wordt weggefilterd, in de praktijk bovenal het laagfrequente en infrasone (onhoorbare) geluid van de windparken, zoals duidelijk blijkt uit de spectrogrammen.

 

Ook in de Ardennen lag de algemene geluidsdruk in A-weging tussen de 37 en 38 dB(A). De 49 tot 50 dB(Z) die ik daar de eerste dagen mat, bestond dus voor circa 12 dB uit laagfrequent en infrasoon geluid. Hoger dan ik gehoopt had, maar alsnog een flinke verbetering ten opzichte van mijn metingen en slaapexperimenten op verschillende plekken in Groningen en Drenthe.

 

*****

 

 

De logbestanden

 

Sleep, Sound & Wind Log #1
## DATE & IDENTIFIERS
* **Date_morning_ISO** (YYYY-MM-DD) 2026-01-07
* **Nap_index** (0 = no nap, 1 = first nap, etc.) 0
---
## MAIN SLEEP (night preceding Date_morning)
### Total Sleep Duration
* **MainSleep_TotalSleep_Oura_min** 5h 7m
* **MainSleep_TotalSleep_SleepCycle_min** 5h 36m
* **MainSleep_TotalSleep_Fitbit_min** 5h 13m
### Deep Sleep (eN3)
* **MainSleep_eN3_Oura_min** 27m
* **MainSleep_eN3_SleepCycle_min** 28m
* **MainSleep_eN3_Fitbit_min** 36m
---
## NAPS (daytime)
### Total Sleep Duration
* **Nap_TotalSleep_Oura_min**
### Deep Sleep (eN3)
* **Nap_eN3_Oura_min**
* **Nap_eN3_SleepCycle_min**
* **Nap_eN3_Fitbit_min**
---
## SOUND PRESSURE LEVEL (Z-weighting)
### Main Sleep
* **MainSleep_LZeq_Start_dB** 65 dB
* **MainSleep_LZeq_End_dB** 66 dB
### Nap
* **Nap_LZeq_Start_dB**
* **Nap_LZeq_End_dB**
---
## WIND CONDITIONS
### Main Sleep
* **MainSleep_WindDirection_Start** SW
* **MainSleep_WindSpeed_Start** 9 Kt
* **MainSleep_WindDirection_End** S
* **MainSleep_WindSpeed_End** 13 Kt
### Nap
* **Nap_WindDirection_Start**
* **Nap_WindSpeed_Start**
* **Nap_WindDirection_End**
* **Nap_WindSpeed_End**
---
## NOTES & CONTEXT
---

 

Sleep, Sound & Wind Log #2
## DATE & IDENTIFIERS
* **Date_morning_ISO** (YYYY-MM-DD) 2026-01-08
* **Nap_index** (0 = no nap, 1 = first nap, etc.) 0
---
## MAIN SLEEP (night preceding Date_morning)
### Total Sleep Duration
* **MainSleep_TotalSleep_Oura_min** 6h 22m
* **MainSleep_TotalSleep_SleepCycle_min** 6h 40m
* **MainSleep_TotalSleep_Fitbit_min** 11h 22m
### Deep Sleep (eN3)
* **MainSleep_eN3_Oura_min** 37m
* **MainSleep_eN3_SleepCycle_min** 42m
* **MainSleep_eN3_Fitbit_min** 48m
---
## NAPS (daytime)
### Total Sleep Duration
* **Nap_TotalSleep_Oura_min**
### Deep Sleep (eN3)
* **Nap_eN3_Oura_min**
* **Nap_eN3_SleepCycle_min**
* **Nap_eN3_Fitbit_min**
---
## SOUND PRESSURE LEVEL (Z-weighting)
### Main Sleep
* **MainSleep_LZeq_Start_dB** 66 dB
* **MainSleep_LZeq_End_dB** 63 dB
### Nap
* **Nap_LZeq_Start_dB**
* **Nap_LZeq_End_dB**
---
## WIND CONDITIONS
### Main Sleep
* **MainSleep_WindDirection_Start** SW
* **MainSleep_WindSpeed_Start** 13 Kt
* **MainSleep_WindDirection_End** SW
* **MainSleep_WindSpeed_End** 9 Kt
### Nap
* **Nap_WindDirection_Start**
* **Nap_WindSpeed_Start**
* **Nap_WindDirection_End**
* **Nap_WindSpeed_End**
---
## NOTES & CONTEXT
Fitbit added next evening's sleep to this day, resulting in a total of 11h 22m. The eN3 mentioned here is only of the actual night of January 7/8.
---